Thursday, 1 December 2011

Chhungkaw pakhat


Nutling, pasal nei lai tih hriat ngawih ngawih thenkhat te’n an rawn thlen hlima, khawiah nge pub, an rawn tih nghal tawng thinna ramah kan awm a. Khawiah nge beer kan hmuh theih ang, tia an zawh mai theih turin a langsar lai tak ah ka’n lo thu vei bawk nen, hetiang thil tenau te te, ngaihtuahna tithui thei deuh deuh hi chu ka tawng fo mai; Mahse keini ang, ngaihtuahna hmang tha peih lo hi chuan vei zui ta nge kan ti lem hlei lo a.
Tun tumah pawh hian hetiang, mi chhungkaw chawkbuai thei leh mi nupa tang hial tih then theihna thil hi ziak loin he khawpuia inbengbel ve chhungkaw pakhat chanchin, mawlmang leh ho, hlimawm ve phian bawk si chanchin vel mai mai
a ni, ka’n phulpui leh dawn ni. Hetah pawh hian an bazar chhuah tuma taxi driver an bum emaw tia hmanhmawh taka an tlanchhiat dawr dawr laia driver zawkin a lo bum reng thu te leh chhungkaw member pakhatin a thil lei tur 1000 a a dawnthlak vek tawh hnu pakhatin 1500-a a dil tlat thu te ziak loin an inchhung khur chanchin bik liau liau a ni kan ziah dawn.
Chu khawpui, ‘ram lum ram ro’a hmun laili leh nuam lai em em pawh ni lo, khawpui boruak khu tem phak ve si leh motor horn bengchheng tak tak te’n a tihbuai phak ve ting si ah chuan chungkaw pakhat an inbengbel ve a. An inbul lawkah chuan local train leh local train chiah lo te hi a khat tawk aia zing fe in a rawn tlanin a rawn tut ri leh ruah ruah mai thin bawk a, chu in awmna hmun chu thinthi a mut ngaina tute tan chuan thlan nahawm a ni hauh lo.
Chu achhapah an in awmna lai aia lum chu an chenna ram lum ram roah pawh chuan a awm kher awm lo e. An tan chuan rizai huh sin te, vur mutpui te leh kekawrte nena tei mai mai te hi thil thar a ni lo; Mahse an in lum em emna chu Zo fate tan em hian malsawmna ni lo mahse an chhungkaw tan leh keia tan ngei pawh hian malsawmna a ni ka ti lo thei lo. A chhan chu an in lumzia leh chumi avanga an thlakhlelh, huihchhuk thlifim tleha fiara tui a luanna ram, an hmangaih Zoram an ngaihzia te hi hla in an han phhuahchhuak ta mai thin a. Hla phuahtu ropui tak tak te kutchhuakte nen chuan tehkhin ngam lo ma hi la, tun lai hla phhuahchawp tak tak tam tak lakah hi chuan ka dahsang zawk fe mai. Chutiang hla, hmu thei leh an sak lai hre ve theia ka awm chu malsawmnaah ka ruat lo thei lo.
He inah hian pawisa lam khawihtu te, number zirbing mi te, politics lam zirmi te, hnampui tawng zirmi te leh school naupang pakhat matric  pass hlim, inhnial nikhua ah pawh a ngam zawngte, nang hi chu matric pawh i pass lo ang a, ti ngata an khum thin te an awm nuaih mai.
An zirlai leh thiltih ngaihtuah chuan hun awl pawh nei hmanlo khawpa buai char char an nih duh hmel tehlul nen, chutiang an ni lem si lo. Lehkha zir paha tv en te, rawngbawl chunga zai te, zing thawhhlim atanga fiamthu thawha mi mu lai tibuai chi te an kim biai mai. Chutiang nun hrang hrang an han chawhpawlh vel chuan reilo teah chungkaw zia, hlimawm leh ngainatawm tak a hringchhuak a. Chhungkaw hlim tak niin an ri ta leih leih reng mai.
Thian tamtak te pawhin chu in chu len luh na’n tak an hmang a, inpui ang hiala ngai leh bel tlat te pawh an awm ta nual mai. A neitute’n boruak nuam tak an siam a, thiante an lenluh ve tak nak nak rengah chuan mi rama awm mah nise khawhar pawh an hre meuh thin lo. ‘Chiar nghin nghin nghian run’ tih ve mai pawh awl tak tur a ni. An in lum leh bengchheng tak pawh chu hlain an chawi ta mai reng a-
‘Tual kan lenna hmun, rual kan elna hmun, sual kan temna 
  hmun
Zawlkhawpui ngai renga aw hun kan hmanna hmun
A sakhming Kolkata khawpui, near Bondel gate
Sukh Sagar apartment 415, 4th floor
Zaiin kan chawi hlaa’n, min lo  ngaithla ru’, tiin
Kan sawi tawh angin thil hrang hrang inpersan tak tak zir an ni a. Duhdan leh ngaihdan, nalh tih zawng leh mawi tih zawng te, tui tih zawng te pawh inang lo thiau hi an ni hlawm a. Belly dance tuipui tlur mai te leh Zirsangzela zai lo chu ngaithla peih miah lo te pawhin ekin pakhat an intawm a, Chartered accountant leh Cat tih vel buaipui an awm laiin Calculator hmangthiam thathum lo pawh an awm ve tho. Thenkhatin vaihla chhuakthar an hriat theih em em laiin vaihla ngaihthlak ruala uak ta tuar tuar te pawh an awm. Tui tih zawng lah a inang lo- rawngbawl dawn apianga purunvar rawt hmasa ziah, chawhmeh zawng zawnga purunvar thlak duh an awm laiin purunvar ei duh reng reng lo te pawh an awm tho a; Mahse hetianga duhdan leh ngaihdan hrang nei thiau chung hian thil pakhat inlungrual tlanna leh tui tlanna an nei a, chu an tui tlanna chu thenkhat chuan an chhungkaw pachhiatna lai tak niin an hre awm e- chu chu zai lam zu ni tlat a!
Kawlphetha tingtang, kawlphetha hmang thei mang tawh lo, a hrui hraw chin pathum la awm hi an kawl ve ran a. He tingtang hrui kim loh chhan hi a neitupa chuan zawitein heti hian a sawi thin, hmanah kan veng lama kan thianpa, tingtang a perh apianga a hrui perhchat ziah a lo zin tumin a perh a, hlauh ang ngei ngeiin a perh chat leh ta mai a, khata tang khan he tingtang hrui hian pun lam aiin kiam lam a pan ta zel a ni, tiin.
Mahse chu tingtang leh eng hmanrua rua emawni, khawi khawi emaw atanga an lakkhawm chu buara hrui ni bik chiah si lo, eng hrui hrui emaw hmang hian an zamkhawm a, an zai thei chu a ni ve leh mai zel. Tumah sound lama engineer emaw, beng fing leh duhtui tak emaw an lo awm lo hlauh a, an tingtang chuan eng ri pawh chhuah se a ri mil teuh ber turin an lo zai rem tawp mai thin a ni.
Hetiang hunah te hian a sin chhungkaw indona hlimawm tak chu hmuh tur a awm thin. Mahni zaithiam inti ber vek, midang zai hmusit em em vek mai an han zaiho thin chu pui thei tak a ni. A tawpah chuan inhnial rei peih ber hi zaithiam bera puan a tul chang a awm fo.
A chang chuan a mal te tein an han inzai chhawk a, an aw an han record ngei mai a, an va hlim thei tak em; Mahse chu’ng hunah chuan buai ruk deuhna pakhat an nei thin. An chhungkaw zingah hian music thiam lo uchuak tak leh beat man hlawllo pakhat hi a awm a, a zai hun a lo thlen chuan aw.. a chhung buai hian an buai tawh mai thin. Music rem lo lutuk khan a’n rawn la ngei mai a, chutah a beat a hloh chho zui a. Zawi te lo sakpui lah a duh bik der si lo, aw an record tawh laklawh si. A hriatthiam theih dan tura ke an lo per emaw, kut an lo vai emaw te hian a en duh thak lo, maimitchhing te hian a’n zaisan khanglang ta thin a. A hnuah an hla record ho an ngaihthlak leh tuma ama zai lai chauh a’n play nawn vel thin te phei chu(h)! An chhungkaw hrechiang tawh ho chauh an awm lai a nih chuan a zia a, midang inleng awm lai a nih hian a chhungte an khawngaihthlak thin- chhungkaw mualphona a ni pha tlat. A zai thiam lo lo zai peih leh aw ring an ni hi a buaithlak a, chu aia buaithlak lah chu a la tam si.
Chawhmeh neih loh leh rawngbawl ngai ve reng bawk si te hi buaina a va ni chiang tehlul em. Khawi khua emawni chawhmeh inzawh buai ngai lo, a siamdan tur chauh inzawh ngai an sawi ang deuh kha a nia, alu hi a ni reng mai a ni. Zingah a ro in kan kang sia, tlaiah chuan a ro tho in aw, tih te hi an rawngbawl tur tawngkam a nia. A nih loh leh a killi nei hlirin kan chan a, a tung zawngin chan ve tawh ang u, tih te leh vawiin chu Sunday a ni sia, nu lawmi alu leh papawr siam danin siam ang u, tih te a ni leh mai. Pawnah kan chhuak a, ril a tam a puri kan ei a-alu, tlaiah puchka kan ei a, alu bawk, tiin an nin thu sawi ve bawk thin mahse an han haw a, choka-ah rawngbawl tura luh pahin, ninawm e engtin nge kan siam ang?
Inrinni zing, Mizoram lamah nu hoin vawksa zuar an bawr tuau tuau lai te kha an mitthlaah a cham ve thin in, chawlhni zing chhung inkhawm laia vawksa hring leh antam chum pawlh rimin an hnar a verh thin lai te kha an la theihnghilh bik lo a ni tehchek ang a, chawlhni zinga rawngbawl tura thawh chu sak an ti lehzual thin.
An chhungkua hi sa ngaina ve tak an ni a, mahse an ei ngai lo. Thla hnih pumhlum te vawksa chu sawi loh sa reng reng ei lo a tuk tlaia alu an han tih tawh hnu hi chuan an sa rawp hmel a na tawh thin ngang mai. Discovery channel en ngai miah lo an hmeichhe naupang pawhin sakhi zak rang zuang zek zek sa a hisap duh vang ringawta discovery a’n en ngawih ngawih ka hmuh phei chuan neih zawng zawng senga arsa emaw lei sak mai te pawh ka duh tawh thin a; Mahse tlawmah lain, vawksa lo chu ka ei peih chuang lo, te hi an la ti ta talh thin a. Arsa chu sawi loh, an sa rawp lutuk hian anmahni leh mahni pawh an inei lo chauh tawh a nia.
Chutia sa rawp reng renga thla thum thla li te an han awm hnuah chuan khawi atangin emaw sa an han dawng ve dawn a, chu’ng hunah te chuan aw, ka va hre hma thei em. Mikhual lo thleng lo chiauau tu ka ni bawk nen, a hma fe atang hian, kar leh leh pekah chumi khami chuan kan vawksa tur a lo keng dawn a, i hnena lo dah turin kan ti mai a nia, tiin phur em em in min hrilh lawk thin a. An sa rawp tawh zia hrechiang tu kei hi min va tilawm thin em.
Hun tiam a lo thleng a, zingkar atangin min rawn phone, ‘flight a lo thleng tawh em, kan thil tur kha i theihnghilh ang e’ an rawn ti chhen tawh mai. Lengpui lamah khua a dur hle tih ka’n hriatte chuan ka va hlauthawng em. An rawp tawh zia ka hriatchian em avangin an sa lo thleng tur chu ka lo nghakhlel ve em em ringawt tawh mai a ni. Chutah loh theih lohin tlai lamah chuan flight cancel thu ka hrilh a ngai ta.
Chumi tlaia ka va kal, tlai lam vawksa hmeh inrin vanga tukthuan ei mumal mang tawh lo te’n alu an lo vel tau nghawng nghawng mai leh pakhatin, mizoramah ka haw ang a, vawk farm ka siam dawn chiang a ni, a tih ri te han hmuha han hriat chuan hnukte pawh a ulh thei hial nia. Chaw pawh an ei peiha ka rin loh laiin ei a lo hun meuh chuan alu kan ro nen puar el euhin an ei ve leh ta mai bawk a. Chaw ei tui loh an nei mang miah lo hi an chhuanawmna pakhat a ni awm e.
Vawksa an neih ve tum erawh chuan mahni chauha ei hi an thil hlauh ber a ni a. Thenrual tha leh tha vak lo pawh sawm khawmin an inah chuan vawksa rep eiin kan ri ve laih laih thin. Hei tak hi thenrual dangte pawhin hemite chhungkua an ngainat zual em em nachhan  pakhat chu a ni awm e.
Thian pakhat, lunglen vanga dang var pap te, a inluahpui, lunglen hre reng reng lo te leh thian samsei pakhat, ram lum ram roa kum sawm chuang awm tawh chunga hriat a lawi nei reng reng lo te nen khan he inah hian kan va tal nasain kan va hlim ve thin em. Tun hnaiah phei chuan in hrik tharlam pakhat an nei a, he hrik chanchin pawh hi a hranpaa sawitham a awm a, mahse doctor ticket hmanga haw a tum, a hmel doctor loh lutuk vanga airport a an man thu te, ram lum ram roa mizo awmzinga train kawnga e hmasa ber a nih thu te leh april ni 31 ka birthday a tih tlat thute bak hi kan sawi ngam rih lo ang.
He inchhung nawmna em em pakhat chu inhnial hi a ni awm e. An chhungkaw lungrualna ber pawh inhnial a ni. Mi pahnih an awm tlin tawh chuan inhnial chu tan a ni nghal zel. He’ng hunah hian mi rel ai chuan mahni infak a tha zawk, tih chu an thupui ni mai awmin mahni an infakin tawngkamin an inchhek arbawm thin- an hlim thin a sin.
Mahni tul tulah an vakdarh a, an han hawkhawm leh chuan an inhmuh loh kara an ngaihtuah chhuah thar ni awm tak tak hmangin inhnial an han tan leh nghal zat a, an va hlim thei em. An chhungkuaah hian mi pakhat, che chhe thei leh che thing thei em em mai, che chhe lalpa tih  hial tlak tur, thil hre sual thei em em mai hi a awm a. Katrina te hi katriani a ti tlat a, a dik an hrilh lahin a la thinrim zawk zawmah thin a, hlimawm ve tak a ni.
Mizoram lam angin zanah pawh tlangval tan han len lam a rem vak lo a. Hemi chungchangah hian anni chhungkua hi an fakawm hlein ka hre thin. Thenkhat chu Mizorama awm anga awm tum tlat, zana nula rim tum tlat te hi an awm ve thin a; Mahse anni chhung hi zawng zan lamah chuan sawmchhuah harsa tak an ni.
Zanriah eikhamah chaw ei laia an inhnial bang tlem chu an han chhunzawm leh a, tu emaw ber a dang ta maw tih ah tingtang an phawrh tawh mai thin. Chutiang hunah chuan mahni chanpual theuh chu sawi nawn ngai loin an hre vek a. A thenin a record na tur an buaipui a, thlalakna tur ngaihtuah an awm laiin thenkhatin hrui an lo zam kawi duah duah a. Zai ringawt bak tih theih nei ve lo, zai lah chu thiam lo em em mai pakhat pawh a awm ve a, an vai chuan an hlim vek a ni.
Chutiang chuan an han chepchher chho a, an hlim dawn tan chiah tih ah tu emaw ber phone a rawn ri zeuh a, midangin sana an en sap sap a engmah sawibuai a ngai lo. Chu music studio ropui lutuk chu thawkleh khatah call centre-ah a inlet tat hut mai a ni. Tihbuai chi an ni lo a, nghah mai chi an ni.
Chu’ng huinah te chuan a sin midang tan chuan mihring a ni nge e’nge tih pawh hriat ve theih reng reng loh tur hlir hi an be ta thin a. Thenkhatin ‘angel’ an biak laiin ‘……..’ ringawt lo bi ate an awm a. ‘Matre’ bia an awm laiin ‘boih’ bia an awm a, ‘mary jane’ bia an awm laiin airtel lo bia te pawh kha an awm ta awm e. Hetia call centre hlawk lo tak mai an hawn hian hun bituk a nei chuang lo a, a lungleng deuhin an be rei deuh, ti dawn i la, a be rei lo deuh pawh chu a lungleng leng an ni ang lawi a. An zavaia an pawm tlan erawh chu, lunglen chu pawisa a hek duh, tih hi a ni.
Tichuan zan dar 12 leh dar 1 inkar velah an rawn kalkhawm leh tak tak a, an studio-ah chuan mahni benga rimawi chitin nen an ri chho leh ta thin a ni. Hla thlan tih vel leh in solo chhawk te chu zantin program a ni mai a. ‘All India radio’ tih vel mai mai sa leh buaipui hian zing dar 3 velah an la zai tial ruan ruan fo mai.
Hetih lai hian an nula pakhat, zai lam buaipui ve lutuk lo hi a awm a, ani pawh hi midang zai chhung zawng, chhun zan zawma darthlalang hmaa lo inen reng peih a nihna hi chuan tham chu ni em lo mah se sawi tham chu a tling ve awm e.
Thian tamtak pawhin he in hi mahni inpui ang main an ngai a. Thenkhatin hostel atanga an chhuah changin riah na’n an hmang a, week end apianga riak ziah leh he in tlawh loa nileng thei miah lo te pawh kan awm nual mai. Week end inkhel  leh week days tom and jerry en chhuanlamin kan tlawh zurzut mai thin a ni.
Hetianga inkhel kan en ho tum te hian a sin nuam thei chu. England lamah an en ve em, Mizoram lama mite’n tu’nge an tan, tih lam ngaihtuah lo hian mahni bula thute tan lo hang theuh kan han tan ta thin a, chu inchhunga thleng khat lo tak, ‘inhnial’ chu kan tan a ni ve leh mai.
Inkhel en apianga Bobby Charlton vang lai, lo sawi tawk leh khaw’nge Cantona chu, lo ti tawk kan awm reng bawk a. Inkhelh tuipui tak tak te’n an en hi chu ka hrethiam a, a mik a mak hre miah lo pawhin inhnialna tur hriat loh bik hlauh vanga hmel leh hming hriat lohte inkhel zing dar thum thleng thlenga an en ve reng peih thinte kha he in ‘zun’ in min phuar vang a nih te ka ring ta rum rum mai.
He in hi zawngin zun engemaw tak chu a nei chiang a niang, a luah tute reng hian nuam an tiin lenchhuahsan te hi an hreh thin mai. Kartluanin mahni tulah an han vakchhuak a, inrinni leh chawlhni hi chu an tan chuan hun hlu lutuk, an thlakhlelh an ‘In’ ngeia an awm nilen theih hun a ni thin. Hei vang hi a ni ngei ang inkhawm chungchang an sawi tum pawhin an nula pakhat chuan, “vawikhat chu la tih ve chhin tur a ni”, a ti chhap mai.
Khaw lum leh uap hrehawm te, dam mawh hritlan lai te meuh pawhin he inah hian kumtluanin nuamti takin, a chang phei chuan Zoram theihnghilh dawn dawnin an hun an hmang thin a, tumah hi an ngaiin an awt bik lo.
Mahse kumsul a lo vei a, nipui khawlum huam huam te’n mual a liamsan a, favang te pawh hriat loh kara her liamin thlasik a lo intan a. An hma mai chu HUN PUI, zofate’n kan nghahhlelh ber pakhat krismas a ni tawh tih an hriat chuan chhungkaw boruak pawh a danglam ve thin. An khawharna leh lunglenna, hun engemaw chen alu leh tui al hmanga an lo chhilh bo tawh chu rawn tho thar lehin Zoram ngaih a lo zual leh thin. Nakin lawkah ram lum ram ro hnuchhawnin an thlakhlelh Mizoram an hmu thuai tawh dawn a ni, tih an hriatna chuan a tiphurin an helhhawlh bawk si. Zankhat lek pawh hi rei an va ti tawh thin em.
Mihringte hi kan thuhmun vek thei lo a, thenkhat an hlima an lawm em em laiin thenkhat erawh chu lungngaiin an lo kun tlawk tlawk ve thei thin. Hetiang chiah hian hemi te chhungkuaah pawh hian kum a lo tawp chuan hlimna a inchen ta thin lo a ni. A thenin mahni khaw lam mitthlaa hmu rauh rauh chunga ‘a lo piang’ an tih hlarh hlarh ri te chu thenkhat, haw ve thei lo tur  tan chuan a ngaihnawm ve tawh lo.
Chutah haw dawn zan a’n lo herchhuak ta a, mahni thawmhnaw an han remtha sauh sauh a, tu emaw thil tur te kha chu an va hand ah uluk thei em. Naktuk zan atang chuan call centre hawn a ngai tawh dawn lo, naktuk zan tun ang hunah chuan aw.., ti chung zelin an han insiam sauh sauh mai a. Hawn theihnghilh ka neih chuan lo dahtha mai rawh aw, tiin a haw ve lo tur an han chah ngei bawk a. Haw ve lo tur tan chuan thinrimna chhan tur awm si lo, lung awi chiah si lo a insawh insawh mai pawh a awl viau awm e.
A tuk zan a lo nih chuan chu In, kumpui lingleta reh lair eng reng awm lo, ri leih leih reng thin pawh chu Zirsangzela ‘luah loh run’ ang mai a ni ta. A awm chhuntan pawh han uap lum zawh rual ni loin a ruak huai a, a reh ta hiai mai. Zing ni chhuah a tanga a tuk leh khawvar thleng a ri reng thin chu nilengin a reh a, a tukah pawh a la reh chhunzawm zel mai- khawhar in chu!
Hun a kal zel a, krismas ngei te pawh chu a lo herchhuak ta. Chhungkima ln lai nise chu in chuan thawm a chhuah in par a va han chhuang nasa dawn em; Mahse a ni si lo. Chu hunpui lo thleng ngei pawh chu amahin a lo thleng a, chu in chu cham hlenna tlakah a ngai lo nge, a her liam ve leh ta mai.
A tuk a lo herchhuak a, an tlangval pakhat haw ve lo chu peih lo takin a rawn tho chhuak a. Zoram lama sahar an vil vut vut hun awm vel, fatu hoin a chektui leh a tui pui tem paha an tep chap chap hun awm velah chuan zawi muanga choka lama luh pahin, “huiha engtin nge ka siam ang aw..?”.

2 comments:

  1. Mi(sual).com-ah khan ka lo hmu che a, he lam thleng2in ka rawn umzui ta che a nih hi. A sei emai, part a then chi a ni, phone user ho phei chuan an chhiar zo peih hauh lovang..chhiar a nuam e.

    Saint sammoo.
    I u satea leh u beki venghnuai, camp. thingsul.

    ReplyDelete
  2. I chhiar peih chuan tawk mai lom, lolz. Tak takah nia, hmun dang leh tih vela post atana ka ziah pawh a ni vak hlawm lo a; Mahse han ziah takah chuan a tam thei ang berin chhiar se tih duhna hi lo awm ve leh bawk thin sia, ka post ve leh ngawt thin a ni. Rin ai chuan a sei hma khawp mai, engpawh nise in lo chhiar a, lawmawm e, lo dam rawh u- U beki leh naute nen khan....

    ReplyDelete